តើមានអ្វីកើតឡើងចំពោះរុក្ខជាតិរបស់ខ្ញុំ?

ថ្ងៃនេះ Mekong Farm មានវត្តមាននៅស្តង់ SMART AGRI Cambodia – Booth A58 ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍តាំងពិព័រណ៍នៅ កោះពេជ្រ 🎉 ព្រឹត្តិការណ៍នេះនឹងប្រព្រឹត្តទៅរយៈពេល ៣ ថ្ងៃ ពីថ្ងៃទី 26–28 ខែសីហា ឆ្នាំ 2026 ដោយមានការបង្ហាញអំពីបច្ចេកវិទ្យា និងដំណោះស្រាយកសិកម្មទំនើប សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យកសិកម្មកម្ពុជា។ 🌾📱 📍 ទីតាំង: កោះពេជ្រ (Koh Pich) 📅 26–28 August 2026 📌 Booth A58 – SMART AGRI Cambodia សូមអញ្ជើញមកទស្សនា និងស្វែងយល់បន្ថែមអំពី Mekong Farm App និងដំណោះស្រាយឌីជីថលសម្រាប់វិស័យកសិកម្ម។ 🌱💚 #MekongFarm #SmartAgriCambodia #AgriTech #DigitalAgriculture #CambodiaAgriculture #KohPich #AgricultureInnovation

ជីបំប៉នធម្មជាតិពីសំបកចេក សំបកចេកទុំដែលនៅសល់ពីការបរិភោគក្នុងផ្ទះបាយ គឺជាប្រភពជីសរីរាង្គដ៏អស្ចារ្យដែលមិនគួរមើលរំលង។ សំបកចេកសម្បូរទៅដោយសារធាតុចិញ្ចឹមសំខាន់ៗ ពិសេសគឺ ប៉ូតាស្យូម (Potassium) និង ផូស្វ័រ (Phosphorus) រួមទាំងកាល់ស្យូម និងម៉ាញ៉េស្យូម ដែលដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការពន្លឿនការចេញផ្កា ធ្វើឱ្យផ្លែធំថ្លោស និងបង្កើនរសជាតិផ្អែមឆ្ងាញ់។ សារធាតុចិញ្ចឹម និងតួនាទីសំខាន់ៗ៖ ប៉ូតាស្យូម (K)៖ ជួយពង្រឹងដើម ជំរុញការចេញផ្កា បង្កើនទំហំផ្លែ និងជួយឱ្យផ្លែឈើមានរសជាតិផ្អែមធម្មជាតិ។ ផូស្វ័រ (P)៖ ជួយជំរុញការលូតលាស់នៃប្រព័ន្ធឫសឱ្យរឹងមាំ និងស្រូបយកជីវជាតិបានល្អ។ កាល់ស្យូម និងម៉ាញ៉េស្យូម៖ ជួយឱ្យកោសិកាដើមរឹងមាំ និងជួយឱ្យស្លឹកបៃតងរលោងធ្វើរស្មីសំយោគបានល្អ។ វិធីសាស្ត្រធ្វើ និងការប្រើប្រាស់ ៣ របៀប៖ វិធីទី ១៖ ធ្វើជីទឹកសំបកចេក (Banana Peel Tea) ហាន់សំបកចេកជាកង់ៗតូចៗ។ ដាក់ចូលក្នុងដប ឬធុង រួចចាក់ទឹកស្អាតឱ្យលិច។ គ្របទុកចោលរយៈពេល ២ ទៅ ៣ ថ្ងៃ។ ត្រងយកទឹកថ្នាំមកលាយជាមួយទឹកស្អាត (សមាមាត្រ ១ ភាគ លាយទឹក ៥ ភាគ) រួចស្រោចជុំវិញគល់ដំណាំ ១ សប្តាហ៍ម្តង។ វិធីទី ២៖ កប់ក្នុងដីផ្ទាល់ ឬហាលធ្វើជាម្សៅ កប់ក្នុងដី៖ ហាន់សំបកចេកតូចៗ រួចកប់ក្នុងដីជម្រៅប្រហែល ៥ ទៅ ៨ សង់ទីម៉ែត្រ ក្បែរគល់ដំណាំ ដើម្បីឱ្យរលួយក្លាយជាជីធម្មជាតិ។ កិនជាម្សៅ៖ ហាលសំបកចេកឱ្យស្ងួតក្រៀម រួចកិនជាម្សៅម៉ត់ រោយជុំវិញគល់ដំណាំជាជីបំប៉នយឺតៗ។ វិធីទី ៣៖ លាយក្នុងគំនរជីកំប៉ុស ហាន់សំបកចេកដាក់លាយក្នុងគំនរជីកំប៉ុស ដើម្បីជួយបង្កើនសារធាតុរ៉ែ និងជួយឱ្យកំប៉ុសឆាប់កកើតមីក្រូសារពាង្គកាយល្អៗ។ #mekongfarmapp #Mekongfarm #agriculture #smartaxiata

ការប្រើប្រាស់ថ្នាំកម្ចាត់សត្វល្អិតកែច្នៃពីរុក្ខជាតិធម្មជាតិ គឺជាវិធីសាស្ត្រដ៏មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការការពារ និងដេញសត្វល្អិតចង្រៃ ដោយមិនចាំបាច់ពឹងផ្អែកលើថ្នាំគីមីសំយោគឡើយ។ រុក្ខជាតិក្នុងស្រុកងាយៗដូចជា ស្លឹកស្តៅ ម្ទេស ខ្ទឹមស និងស្លឹកគ្រៃ មានសារធាតុសកម្មធម្មជាតិដែលអាចរំខានដល់ការស៊ីបំផ្លាញរបស់សត្វល្អិត ដោយមិនប៉ះពាល់ដល់បាក់តេរី និងមីក្រូសារពាង្គកាយល្អៗនៅក្នុងដីឡើយ។ គ្រឿងផ្សំសំខាន់ៗ និងតួនាទី៖ ស្លឹកស្តៅ៖ មានសារធាតុ azadirachtin ដែលជួយទប់ស្កាត់ការស៊ីបំផ្លាញ និងការបន្តពូជរបស់សត្វល្អិត (ដូចជា ចិនចាំង ឬដង្កូវ)។ ខ្ទឹមស និង ម្ទេស៖ មានក្លិនឆួល និងជាតិហិរ (capsaicin) ជួយដេញសត្វល្អិតជញ្ជក់រុក្ខជាតិ និងស្រមោចផ្សេងៗ។ ស្លឹកគ្រៃ៖ មានប្រេងក្រអូបធម្មជាតិដែលជួយបំបាំងក្លិនដំណាំ ធ្វើឱ្យសត្វល្អិតពិបាកក្នុងការស្វែងរកដំណាំ។ បច្ចេកទេស និងជំហាននៃការធ្វើ៖ ជំហានទី (១)៖ ការរៀបចំគ្រឿងផ្សំ បុក ឬកិនស្លឹកស្តៅ ខ្ទឹមស ម្ទេស និងស្លឹកគ្រៃឱ្យល្អិត ដើម្បីឱ្យចេញសារធាតុសកម្ម និងប្រេងក្រអូប។ ជំហានទី (២)៖ ការត្រាំសกัดសារធាតុ យកគ្រឿងផ្សំដែលបុកបាន ដាក់ចូលក្នុងធុងមួយ រួចចាក់ទឹកស្អាតចូល ហើយទុកចោលក្នុងទីប្រាំង ឬរមាសរយៈពេល ២៤ ទៅ ៤៨ ម៉ោង។ ជំហានទី (៣)៖ ការត្រង យកទឹកដែលបានត្រាំរួច មកត្រងជាមួយស្បៃល្អិតឱ្យបានស្អាត ដើម្បីកុំឱ្យមានកាកសល់ ដែលអាចធ្វើឱ្យស្ទះក្បាលបាញ់ថ្នាំ។ ជំហានទី (៤)៖ ការលាយ និងបាញ់ យកទឹកថ្នាំដែលត្រងរួច លាយជាមួយទឹកស្អាត (តាមសមាមាត្រទូទៅ ទឹកថ្នាំ ១ ភាគ លាយទឹកស្អាត ១០ ភាគ)។ បាញ់ទៅលើស្លឹក និងដើមដំណាំ នៅពេលព្រឹកព្រលឹម ឬពេលល្ងាចត្រជាក់។ ជំហានទី (៥)៖ ការប្រមូលកាកសំណល់ កាករុក្ខជាតិដែលសល់ពីការត្រង អាចយកទៅដាក់ធ្វើជាជីកុំប៉ូស ឬគ្របជុំវិញគល់ដំណាំបាន។ #កសិកម្មធម្មជាតិ #ថ្នាំកម្ចាត់សត្វល្អិត #គន្លឹះកសិកម្ម #OrganicGardening #BioPesticides

នៅក្នុងប្រទេសយើងហាក់ដូចជាមិនចង់ឲ្យកសិករប្រើជីគីមីសោះមូលហេតុអ្វី? ខ្ញុំគិតថាបើប្រើត្រូវបច្ចេកទេសត្រឹមត្រូវដូចជាមិនខូចដីប៉ុន្មានទេ

មូលហេតុក្រូចឆ្មាចេញជ័រ ?

អត្ថប្រយោជន៍នៃការប្រើប្រាស់អាស៊ីតអាមីណូ (Amino Acid) ១. បង្កើនភាពធន់នឹងសម្ពាធបរិស្ថាន (Stress) សីតុណ្ហភាពខ្ពស់ សំណើមទាប ការកកនៃទឹកសន្សើម ការបំផ្លាញពីសត្វល្អិតចង្រៃ ជំនន់ទឹកភ្លៀង និងការលិចទឹក អាចកាត់បន្ថយទិន្នផល និងគុណភាពដំណាំ។ ការប្រើប្រាស់អាស៊ីតអាមីណូនៅមុន ក្នុងអំឡុងពេល ឬក្រោយពេលជួបប្រទះសម្ពាធទាំងនេះ អាចជួយឱ្យរុក្ខជាតិធន់ទ្រាំនឹងលក្ខខណ្ឌមិនអំណោយផលបានកាន់តែល្អ និងស្តារលូតលាស់ឡើងវិញបានលឿនជាងមុន។ ២. បង្កើនការផលិតក្លរ៉ូភីល និងការធ្វើរស្មីសំយោគ អាស៊ីតអាមីណូដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការផលិតក្លរ៉ូភីល (Chlorophyll) ដែលជាជាតិពណ៌បៃតងទទួលបន្ទុកក្នុងដំណើរការធ្វើរស្មីសំយោគ។ តាមរយៈការបង្កើនការផលិតក្លរ៉ូភីល ការប្រើប្រាស់អាស៊ីតអាមីណូអាចជួយកែលម្អសមត្ថភាពរបស់រុក្ខជាតិក្នុងការផលិតអាហារ និងថាមពល ដែលបណ្តាលឱ្យរុក្ខជាតិមានការលូតលាស់កាន់តែមានសុខភាពល្អ។ ៣. ការគ្រប់គ្រងសកម្មភាពរបស់ស្តូម៉ាត (ស្បែកស្លឹក) ការបើក និងបិទរបស់ស្តូម៉ាត (រន្ធតូចៗនៅលើផ្ទៃស្លឹក) គឺរងឥទ្ធិពលពីកត្តាផ្សេងៗដូចជា ពន្លឺ សីតុណ្ហភាព សំណើម និងអាស៊ីតអាមីណូ។ អាស៊ីតអាមីណូអាចជួយគ្រប់គ្រងដំណើរការទាំងនេះ ដែលរួមចំណែកដល់ការកែលម្អមុខងាររបស់រុក្ខជាតិ និងការគ្រប់គ្រងទឹកបានកាន់តែប្រសើរ។ ៤. ជួយដល់ការលម្អង និងការលូតលាស់របស់ផ្លែបានល្អជាងមុន អាស៊ីតអាមីណូគឺជាសារធាតុចិញ្ចឹមដ៏សំខាន់សម្រាប់ការលម្អង និងការបង្កកំណើតប្រកបដោយជោគជ័យ។ ពួកវាអាចបង្កើនលទ្ធភាពរស់រាន និងអត្រាដំណុះនៃលម្អង ព្រមទាំងជួយជំរុញឱ្យបំពង់លម្អងលូតលាស់បានវែងជាងមុន។ ជាលទ្ធផល រុក្ខជាតិអាចទទួលបានអត្រាកាន់ផ្លែខ្ពស់ ធ្វើឱ្យកោសិកាផ្លែរឹងមាំ រក្សាទុកបានយូរ ព្រមទាំងបង្កើនរសជាតិ និងគុណភាពផងដែរ។ អនុសាសន៍ក្នុងការប្រើប្រាស់ អាស៊ីតអាមីណូអាចដាក់ចូលទៅក្នុងដីម្តងក្នុងមួយសប្តាហ៍ ឬម្តងរៀងរាល់បីសប្តាហ៍ម្តង អាស្រ័យលើតម្រូវការរបស់ដំណាំ។ ពួកវាក៏អាចប្រើប្រាស់ជាទម្រង់បាញ់តាមស្លឹក (Foliar spray) រៀងរាល់ប្រាំទៅប្រាំពីរថ្ងៃម្តងផងដែរ។ ដោយសាររូបមន្តអាស៊ីតអាមីណូជាច្រើនមានផ្ទុកនូវបរិមាណអាសូត (Nitrogen) យ៉ាងច្រើន ពួកវាមានសក្តានុពលក្នុងការក្លាយជាប្រភពសារធាតុចិញ្ចឹមអាសូតជំនួស ឬបន្ថែម នៅក្នុងប្រព័ន្ធផលិតកម្មដំណាំនាពេលអនាគត។

ដំណាក់កាលទាំង ៣ នៃការធ្វើជីកំប៉ុស ជាទូទៅ ការធ្វើជីកំប៉ុសឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលសំខាន់ៗចំនួន ៣៖ ១. ដំណាក់កាលឡើងកម្ដៅ (Thermophilic Stage) ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីគំនរជីកំប៉ុសត្រូវបានរៀបចំរួច សីតុណ្ហភាពរបស់វានឹងចាប់ផ្តើមឡើងខ្ពស់។ សីតុណ្ហភាពខ្ពស់បំផុតជាទូទៅស្ថិតនៅចំកណ្តាលនៃគំនរជី។ ដំណាក់កាលសីតុណ្ហភាពខ្ពស់នេះមានសារៈសំខាន់ណាស់ ព្រោះវាជួយបំផ្លាញភ្នាក់ងារបង្កជំងឺរុក្ខជាតិ មីក្រូសារពាង្គកាយដែលមានគ្រោះថ្នាក់ និងគ្រាប់ស្មៅមួយចំនួន។ វាក៏ជួយពន្លឿនដំណើរការរលួយឱ្យកាន់តែលឿនផងដែរ។ ២. ដំណាក់កាលចុះត្រជាក់ (Cooling Stage) បន្ទាប់ពីសារធាតុសរីរាង្គដែលងាយរលួយភាគច្រើនត្រូវបានបំបែករួចរាល់ សីតុណ្ហភាពនឹងចាប់ផ្តើមថយចុះជាបណ្តើរៗ។ នៅក្នុងដំណាក់កាលនេះ ផ្សិតចាប់ផ្តើមមានសកម្មភាពខ្លាំងក្លាជាងមុន។ សរសៃផ្សិត (hyphae) ជួយបំបែកសារធាតុដែលរឹងៗ ដូចជា មែកឈើក្រៀម ស្លឹកឈើស្ងួត និងកាកសំណល់រុក្ខជាតិដែលមានសរសៃច្រើន ដែលបាក់តេរីមិនអាចបំបែកបានដោយងាយ។ ៣. ដំណាក់កាលទុំ/ស៊ាំ (Maturation / Curing Stage) ដំណាក់កាលចុងក្រោយ គឺដំណាក់កាលទុំ ឬស៊ាំ ដែលនៅក្នុងនោះជីកំប៉ុសចាប់ផ្តើមមានស្ថិរភាព។ នៅចំណុចនេះ សារពាង្គកាយដូចជា ជន្លេន និងកម្រោល/កណ្តៀរ នឹងផ្លាស់ទីចូលទៅក្នុងគំនរជីកំប៉ុស។ សកម្មភា

អត្ថប្រយោជន៍នៃការប្រើប្រាស់អាស៊ីតអាមីណូ (Amino Acid) ១. បង្កើនភាពធន់នឹងសម្ពាធបរិស្ថាន (Stress) សីតុណ្ហភាពខ្ពស់ សំណើមទាប ការកកនៃទឹកសន្សើម ការបំផ្លាញពីសត្វល្អិតចង្រៃ ជំនន់ទឹកភ្លៀង និងការលិចទឹក អាចកាត់បន្ថយទិន្នផល និងគុណភាពដំណាំ។ ការប្រើប្រាស់អាស៊ីតអាមីណូនៅមុន ក្នុងអំឡុងពេល ឬក្រោយពេលជួបប្រទះសម្ពាធទាំងនេះ អាចជួយឱ្យរុក្ខជាតិធន់ទ្រាំនឹងលក្ខខណ្ឌមិនអំណោយផលបានកាន់តែល្អ និងស្តារលូតលាស់ឡើងវិញបានលឿនជាងមុន។ ២. បង្កើនការផលិតក្លរ៉ូភីល និងការធ្វើរស្មីសំយោគ អាស៊ីតអាមីណូដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការផលិតក្លរ៉ូភីល (Chlorophyll) ដែលជាជាតិពណ៌បៃតងទទួលបន្ទុកក្នុងដំណើរការធ្វើរស្មីសំយោគ។ តាមរយៈការបង្កើនការផលិតក្លរ៉ូភីល ការប្រើប្រាស់អាស៊ីតអាមីណូអាចជួយកែលម្អសមត្ថភាពរបស់រុក្ខជាតិក្នុងការផលិតអាហារ និងថាមពល ដែលបណ្តាលឱ្យរុក្ខជាតិមានការលូតលាស់កាន់តែមានសុខភាពល្អ។ ៣. ការគ្រប់គ្រងសកម្មភាពរបស់ស្តូម៉ាត (ស្បែកស្លឹក) ការបើក និងបិទរបស់ស្តូម៉ាត (រន្ធតូចៗនៅលើផ្ទៃស្លឹក) គឺរងឥទ្ធិពលពីកត្តាផ្សេងៗដូចជា ពន្លឺ សីតុណ្ហភាព សំណើម និងអាស៊ីតអាមីណូ។ អាស៊ីតអាមីណូអាចជួយគ្រប់គ្រងដំណើរការទាំងនេះ ដែលរួមចំណែកដល់ការកែលម្អមុខងាររបស់រុក្ខជាតិ និងការគ្រប់គ្រងទឹកបានកាន់តែប្រសើរ។ ៤. ជួយដល់ការលម្អង និងការលូតលាស់របស់ផ្លែបានល្អជាងមុន អាស៊ីតអាមីណូគឺជាសារធាតុចិញ្ចឹមដ៏សំខាន់សម្រាប់ការលម្អង និងការបង្កកំណើតប្រកបដោយជោគជ័យ។ ពួកវាអាចបង្កើនលទ្ធភាពរស់រាន និងអត្រាដំណុះនៃលម្អង ព្រមទាំងជួយជំរុញឱ្យបំពង់លម្អងលូតលាស់បានវែងជាងមុន។ ជាលទ្ធផល រុក្ខជាតិអាចទទួលបានអត្រាកាន់ផ្លែខ្ពស់ ធ្វើឱ្យកោសិកាផ្លែរឹងមាំ រក្សាទុកបានយូរ ព្រមទាំងបង្កើនរសជាតិ និងគុណភាពផងដែរ។ អនុសាសន៍ក្នុងការប្រើប្រាស់ អាស៊ីតអាមីណូអាចដាក់ចូលទៅក្នុងដីម្តងក្នុងមួយសប្តាហ៍ ឬម្តងរៀងរាល់បីសប្តាហ៍ម្តង អាស្រ័យលើតម្រូវការរបស់ដំណាំ។ ពួកវាក៏អាចប្រើប្រាស់ជាទម្រង់បាញ់តាមស្លឹក (Foliar spray) រៀងរាល់ប្រាំទៅប្រាំពីរថ្ងៃម្តងផងដែរ។ ដោយសាររូបមន្តអាស៊ីតអាមីណូជាច្រើនមានផ្ទុកនូវបរិមាណអាសូត (Nitrogen) យ៉ាងច្រើន ពួកវាមានសក្តានុពលក្នុងការក្លាយជាប្រភពសារធាតុចិញ្ចឹមអាសូតជំនួស ឬបន្ថែម នៅក្នុងប្រព័ន្ធផលិតកម្មដំណាំនាពេលអនាគត។

អំបិលអ៊ីបស៊ុម (ម៉ាញេស្យូមស៊ុលហ្វាត) និងអត្ថប្រយោជន៍របស់វាចំពោះរុក្ខជាតិ អំបិលអ៊ីបស៊ុម (Epsom salt) គឺជាសមាសធាតុគីមីមួយប្រភេទដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា ម៉ាញេស្យូមស៊ុលហ្វាត (magnesium sulfate)។ វាមានផ្ទុកនូវសារធាតុចិញ្ចឹមសំខាន់ៗពីរប្រភេទសម្រាប់រុក្ខជាតិ គឺ៖ ម៉ាញេស្យូម និង ស៊ុលហ្វ័រ (ស្ពាន់ធ័រ)។ ម៉ាញេស្យូម៖ ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការបណ្តុះគ្រាប់ពូជ, ពង្រឹងកោសិការុក្ខជាតិ, ជម្រុញការផលិតក្លរ៉ូភីល (ជាតិពណ៌បៃតងដែលចាំបាច់សម្រាប់ការធ្វើរស្មីសំយោគ), បង្កើនការស្រូបយកជាតិអាសូត និងផូស្វ័រ, ព្រមទាំងជួយដល់ការរីកលូតលាស់នៃផ្កានិងផ្លែឱ្យមានសុខភាពល្អ។ ស៊ុលហ្វ័រ៖ ក៏ជាសារធាតុចាំបាច់សម្រាប់ការផលិតក្លរ៉ូភីល និងការស្រូបយកសារធាតុចិញ្ចឹមផងដែរ។ ដូច្នេះហើយ អំបិលអ៊ីបស៊ុម (ម៉ាញេស្យូមស៊ុលហ្វាត) អាចជួយឱ្យរុក្ខជាតិមានពណ៌បៃតងជាងមុន, ជម្រុញការចេញផ្កាឱ្យបានកាន់តែល្អ, និងបង្កើនការលូតលាស់ទូទៅរបស់រុក្ខជាតិ។ លើសពីនេះទៅទៀត អំបិលអ៊ីបស៊ុមអាចជួយដេញសត្វខ្យងសំបក និងសត្វល្អិតចង្រៃមួយចំនួន (ដូចជាពួកសត្វកកេរ) ដែលជួបប្រទះជាញឹកញាប់នៅជិតប្រភពទឹកកសិកម្ម។ ជាទូទៅ ទឹកសូលុយស្យុងអំបិលអ៊ីបស៊ុមត្រូវបានប្រើប្រាស់ជា phổ biến ចំពោះរុក្ខជាតិដែលត្រូវការជាតិម៉ាញេស្យូមខ្ពស់ ដូ