អាថ៌កំបាំងដ៏សំខាន់សម្រាប់ការធ្វើគំនរជីកំប៉ុស្ត ពេលខ្លះជីកំប៉ុស្តរលាយក្លាយជាដីយ៉ាងឆាប់រហ័ស ប៉ុន្តែពេលខ្លះទៀតវាប្រើពេលយូរខ្លាំងរហូតមិនព្រមរលាយ ដែលធ្វើឱ្យយើងមានអារម្មណ៍ធុញទ្រាន់ និងលែងចង់ធ្វើវាបន្តទៀត។ កាលពីឆ្នាំទីមួយនៅសាកលវិទ្យាល័យកសិកម្ម ខ្ញុំក៏ធ្លាប់បានសាកល្បងធ្វើជីកំប៉ុស្តពីចំបើងនៅផ្ទះតាមវិធីដែលសាលាបង្រៀនដែរ។ វាបានប្រើពេលរហូតដល់មួយឆ្នាំពេញទើបក្លាយជាជី។ បន្ទាប់ពីគរវាចោល ហើយត្រឡប់ទៅរៀនវិញ ខ្ញុំបានទុកវាចោលនៅទីនោះ ហើយវារលាយយឺតខ្លាំងណាស់។ តោះ! មកមើលថាអ្វីទៅជាចំណុចសំខាន់៖ ១. ផលធៀបកាបូន និងអាសូត (Carbon-Nitrogen Ratio) ក្នុងការធ្វើជីកំប៉ុស្ត យើងត្រូវយល់ថា មីក្រូសារពាង្គកាយ គឺជាតួអង្គសំខាន់បំផុតក្នុងដំណើរការបំប្លែងរូបធាតុ។ សត្វល្អិតតូចៗដែលមើលមិនឃើញដោយភ្នែកទទេទាំងនេះ គឺជាអ្នកធ្វើការងារទាំងអស់តាំងពីដើមដល់ចប់។ ដោយសារពួកវាជាភាវរស់ ពួកវាត្រូវការចំណីដើម្បីរស់។ អ្វីគ្រប់យ៉ាងដែលយើងដាក់ក្នុងគំនរជី គឺជាអាហាររបស់ពួកវា ដូច្នេះអាហារទាំងនោះត្រូវតែមានតុល្យភាព។ ធាតុផ្សំសំខាន់ពីរមានដូចជា៖ កាបូន (Carbon): ជាប្រភពអាហារចម្បង (ប្រៀបដូចជាកាបូអ៊ីដ្រាត ឬបាយសម្រាប់យើង)។ អាសូត (Nitrogen): សម្រាប់ផ្តល់ថាមពល និងប្រូតេអ៊ីន (ប្រៀបដូចជាសាច់សម្រាប់យើង)។ពន្យល់ឱ្យងាយយល់៖ វត្ថុធាតុពណ៌ត្នោត = កាបូន (ស្លឹកឈើស្ងួត, ចំបើងស្ងួត ជាដើម)។ វត្ថុធាតុពណ៌បៃតង = អាសូត (ស្លឹកឈើស្រស់, រុក្ខជាតិបៃតង ជាដើម)។ វត្ថុធាតុផ្សេងទៀតដែលមានអាសូតខ្ពស់ រួមមាន លាមកមាន់ និងលាមកគោ។ ក្នុងវគ្គបណ្តុះបណ្តាលមួយដោយគ្រូជនជាតិអាមេរិក គេបានហៅវាថា "គ្រាប់បែកអាសូត" (Nitrogen bomb) ដោយគេដាក់សាច់មួយដុំធំនៅចំកណ្តាលគំនរជី។ នៅក្នុងតំបន់យើង សូម្បីតែសត្វមាន់ដែលងាប់ ឬវត្ថុធាតុស្រដៀងគ្នា ក៏អាចដាក់នៅចំកណ្តាលបានដែរ។ វត្ថុធាតុពណ៌ត្នោត និងពណ៌បៃតង គួរដាក់តម្រួតលើគ្នាជាស្រទាប់ៗឆ្លាស់គ្នា។ ផលធៀប ៣០:១ គឺសំខាន់ខ្លាំងណាស់។ ២. មីក្រូសារពាង្គកាយ (Microorganisms) ដូចដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ មីក្រូសារពាង្គកាយគឺជាអ្នកធ្វើការចម្បង។ ដើម្បីបញ្ចូលពួកវាទៅក្នុងគំនរជី គេច្រើនប្រើទឹក EM (Effective Microorganism) ដែលមានស្រាប់។ បើគ្មានទេ យើងអាចយកជីកំប៉ុស្តដែលធ្លាប់ធ្វើរួច ឬដីស្រទាប់លើមកដាក់បន្ថែមជំនួសក៏បាន។ ៣. សំណើម (Moisture) សំណើមក៏សំខាន់សម្រាប់ជីវិតមីក្រូសារពាង្គកាយ និងដំណើរការរលួយដែរ។ ផ្ទៃខាងក្នុងនៃគំនរជីមិនគួរឱ្យសើមពេក ឬស្ងួតពេកនោះទេ។ នៅរដូវប្រាំង យើងត្រូវស្រោចទឹកបន្ថែម។ នៅរដូវវស្សា យើងត្រូវគ្របគំនរជីឱ្យជិត ដើម្បីកុំឱ្យទឹកភ្លៀងចូលច្រើនពេក។ ៤. ការត្រឡប់គំនរជី (Turning the Pile) កុំស្មានថាគ្រាន់តែគរជីចោលរយៈពេល ១ ខែ, ៣ ខែ ឬ ៦ ខែ វានឹងក្លាយជាជីដោយឯកឯងនោះទេ។ ក្នុងអំឡុងពេលរលួយ វានឹងបង្កើតកម្តៅ។ បើកម្តៅខ្លាំងពេក សកម្មភាពមីក្រូសារពាង្គកាយនឹងថយចុះ។ ដូច្នេះ យើងគួរត្រឡប់គំនរជីពីក្រោមឡើងលើ រៀងរាល់ពីរ សប្តាហ៍ម្តង ឬយ៉ាងហោចណាស់ម្តងក្នុងមួយខែ។ បើខ្វះសំណើម ត្រូវបន្ថែមទឹក។ បើមិនឃើញមានសញ្ញានៃការរលួយ ត្រូវបន្ថែមទឹក EM ឬ IMO (មីក្រូសារពាង្គកាយក្នុងតំបន់)។ ជាលក្ខណៈអន្តរជាតិ ជីកំប៉ុស្តដែលធ្វើតាមវិធីនេះត្រូវបានគេហៅថា "មាសខ្មៅ" (Black Gold)។ មូលហេតុគឺដោយសារជីកំប៉ុស្តនេះ មិនត្រឹមតែសម្បូរសារធាតុចិញ្ចឹមប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាថែមទាំងជួយបញ្ចូលមីក្រូសារពាង្គកាយល្អៗដែលជួយប្រឆាំងនឹងជំងឺរុក្ខជាតិ និងជំងឺក្នុងដីទៀតផង។ វាជួយកែលម្អរចនាសម្ព័ន្ធដី និងបន្ថែមរូបធាតុសរីរាង្គដែលជួយរក្សាសំណើមបានល្អ។ អត្ថប្រយោជន៍ទាំងនេះ សូម្បីតែជីគីមីថ្លៃៗក៏មិនអាចផ្តល់ឱ្យបានដែរ នេះហើយជាមូលហេតុដែលគេហៅវាថា "មាសខ្មៅ" ឬ "មាសពណ៌ខ្មៅ"។ 📲 ទាញយក Mekong Farm នៅថ្ងៃនេះ៖ https://onelink.to/mekongfarm 📱 មាននៅលើ Google Play & App Store #mekongfarmapp #Mekongfarm #agriculture #smartaxiata

តើអ្វីទៅជា Jeevamrutham ហើយហេតុអ្វីបានជាវាមានប្រយោជន៍? Jeevamrutham មិនមែនគ្រាន់តែជាអាហាររុក្ខជាតិដោយផ្ទាល់នោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជា "វប្បកម្មមីក្រូសារពាង្គកាយ" សម្រាប់ដី។ នៅពេលដាក់ទៅក្នុងដី វាជួយ៖ ស្តារគុណភាពដី៖ មីក្រូសារពាង្គកាយមានប្រយោជន៍នឹងជួយបំបែកសារធាតុចិញ្ចឹមដែលមានស្រាប់ក្នុងដី ធ្វើឱ្យរុក្ខជាតិងាយស្រួលបឺតស្រូបយក។ កែលម្អរចនាសម្ព័ន្ធដី៖ វាជំរុញសកម្មភាពសត្វជន្លេន ធ្វើឱ្យដីធូរ និងមានខ្យល់ចេញចូល។ ការលូតលាស់នៃប្រព័ន្ធឫស៖ ចំពោះដំណាំអំបូរ beans វាជួយជំរុញការបង្កើតប៊ូតុងឫស និងបង្កើនការលូតលាស់សរុបនៃរុក្ខជាតិ។ វិធីសាស្ត្រប្រើប្រាស់ (តាមដី និងតាមស្លឹក) ទោះបីជាវិធីទាំងពីរមានប្រសិទ្ធភាព ប៉ុន្តែការប្រើប្រាស់ផ្ទាល់ទៅលើដីគឺជាវិធីល្អបំផុត។ ក. ការដាក់តាមដី កម្រិតប្រើប្រាស់៖ ប្រើប្រាស់ល្បាយ ២០០ លីត្រសម្រាប់ផ្ទៃដី ១ អាក។ វិធីសាស្ត្រ៖ ចំពោះស្រែដែលមានប្រព័ន្ធស្រោចស្រព អ្នកអាចបង្ហូរវាសន្សឹមៗតាមទឹកស្រោចស្រព។ ចំពោះដំណាំអាស្រ័យទឹកភ្លៀង សូមចាក់វានៅជុំវិញគល់រុក្ខជាតិនៅពេលដីមានសំណើម។ អត្ថប្រយោជន៍៖ បង្កើនមីក្រូសារពាង្គកាយក្នុងដី និងជួយការពារជំងឺរលួយឫស។ ខ. ការបាញ់តាមស្លឹក សម្គាល់៖ ត្រូវត្រងទឹកជីឱ្យបានហ្មត់ចត់តាមរយៈក្រណាត់ស្ដើង មុននឹងចាក់ចូលក្នុងបំពង់បាញ់ ដើម្បីការពារកុំឱ្យស្ទះក្បាលបាញ់។ សមាមាត្រលាយ៖ លាយ Jeevamrutham ១ ភាគ ជាមួយទឹកដប់ភាគ។ សម្រាប់ធុងបាញ់ ៤ ហ្គាឡុង (១៦-២០ លីត្រ)៖ ប្រើ Jeevamrutham ១.៥ ទៅ ២ លីត្រ ហើយបំពេញទឹកឱ្យពេញ។ ក្នុងមួយអាក៖ អ្នកអាចនឹងត្រូវប្រើប្រាស់ប្រហែល ១០ ធុងបាញ់ ដោយប្រើទឹកជីប្រមូលផ្តុំប្រហែល ១៥-២០ លីត្រ។ ភាពញឹកញាប់ និងពេលវេលាប្រើប្រាស់ ដោយសារនេះមិនមែនជាផលិតផលគីមី ការប្រើប្រាស់ញឹកញាប់ផ្តល់ផលល្អខ្លាំង។ ជាទូទៅគេប្រើរៀងរាល់ ១៤ ថ្ងៃម្តង ឬមួយខែម្តង។ ការណែនាំសម្រាប់ដំណាំសណ្តែក៖ ដើម្បីទទួលបានទិន្នផលល្អបំផុត គួរប្រើប្រាស់ក្នុងដំណាក់កាលសំខាន់ៗដូចជា៖ នៅពេលកូនដំណាំដុះចេញស្លឹកពេញលេញ។ នៅមុនពេលចេញផ្កា។ ក្នុងអំឡុងពេលបង្កើតផ្លែ (ក្តិប)។ ការប្រុងប្រយ័ត្ន បន្លែស្លឹក៖ ជៀសវាងការបាញ់ផ្ទាល់លើបន្លែដែលទទួលទានឆៅ (ដូចជា សាឡាត់, ជីវ៉ាន់ស៊ុយ) ដើម្បីការពារការចម្លងមេរោគ E. coli ពីលាមកគោ។ ផ្ទុយទៅវិញ គួរចាក់វានៅតាមគល់វិញ។ ការរៀបចំដី៖ អ្នកក៏អាចលាយវាចូលក្នុងដីក្នុងអំឡុងពេលរៀបចំរងដាំបន្លែផងដែរ។ សេចក្តីសន្និដ្ឋាន៖ វិធីសាស្ត្រនេះមានតម្លៃថោកបំផុត និងជួយការពារកុំឱ្យដីខូចក្នុងរយៈពេលវែង។ យើងលើកទឹកចិត្តយ៉ាងខ្លាំងឱ្យកសិករសាកល្បងវិធីសាស្ត្រប្រកបដោយនិរន្តរភាពនេះ ដើម្បីកែលម្អទិន្នផល និងសុខភាពដីរបស់បងប្អូន។ 📲 ទាញយក Mekong Farm នៅថ្ងៃនេះ៖ https://onelink.to/mekongfarm 📱 មាននៅលើ Google Play & App Store #mekongfarmapp #Mekongfarm #agriculture #smartaxiata

របៀបជ្រើសរើសឪឡឹកដែលផ្អែម និងល្អ ឪឡឹកមានផ្ទុកជាតិទឹកប្រហែល ៩២% ដែលធ្វើឱ្យវាមានរសជាតិឆ្ងាញ់ និងផ្អែមពីធម្មជាតិ។ ការទទួលទានឪឡឹកជួយឱ្យរាងកាយត្រជាក់ បំបាត់ការស្រេកទឹក និងកាត់បន្ថយកំដៅក្នុងខ្លួន។ វាក៏ជួយបំពេញជាតិទឹកដែលបាត់បង់ក្នុងរាងកាយ និងធ្វើឱ្យអ្នកមានអារម្មណ៍ស្រស់ស្រាយ និងមានថាមពលឡើងវិញ។ ឪឡឹកមិនមានជាតិខ្លាញ់ ឬកូលេស្តេរ៉ុលឡើយ ហើយវាសម្បូរទៅដោយជាតិសរសៃ (fiber) វីតាមីន A វីតាមីន B និងវីតាមីន C។ វាមានកាឡូរីទាបបំផុត ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាផ្លែឈើដែលមានសុខភាពល្អ និងជីវជាតិ។ ជាពិសេសក្នុងរដូវក្តៅ ការទទួលទានឪឡឹកឱ្យបានច្រើនគឺជារឿងដែលគួរធ្វើបំផុត។ កាលពីមុន ឪឡឹកត្រូវបានគេបរិភោគជាចម្បងតែក្នុងរដូវក្តៅប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ននេះ វាមានលក់ពេញមួយឆ្នាំ។ ប្រសិនបើអ្នកចង់ជ្រើសរើសឪឡឹកដែលផ្អែម និងល្អ សូមពិចារណានូវគន្លឹះខាងក្រោម៖ គន្លឹះក្នុងការជ្រើសរើសឪឡឹកដែលល្អ (១) ពិនិត្យមើលផ្នែកខាងក្រោមនៃផ្លែឪឡឹក ស្នាមអុជដែលប៉ះផ្ទាល់នឹងដី (Field spot) គួរតែមានពណ៌សក្រែម ឬពណ៌លឿង។ ប្រសិនបើពណ៌ស → ល្អ ប្រសិនបើពណ៌លឿង → រឹតតែល្អ និងមានរសជាតិផ្អែមជាង (២) មើលរូបរាង និងទង ឪឡឹកដែលមានរាងទ្រវែង ភាគច្រើនមានជាតិទឹកច្រើន។ ឪឡឹកដែលមានរាងមូល ភាគច្រើនមានរសជាតិផ្អែមជាង។ ប្រសិនបើទងនៅបៃតងខ្លាំង មានន័យថាឪឡឹកមិនទាន់ទុំល្អនៅឡើយទេ។ (៣) ពិនិត្យមើលពណ៌ និងឆ្នូត ទោះបីជាឆ្នូតមើលទៅស្រដៀងគ្នា ប៉ុន្តែពណ៌បៃតងកាន់តែចាស់ (ដិត) ជាធម្មតាមានន័យថាវាមានរសជាតិផ្អែមកាន់តែខ្លាំង។ (៤) មើលរូបរាងរបស់ទង ទងដែលរមួល (Curled stem) ជាធម្មតាបង្ហាញថាឪឡឹកនោះផ្អែមជាងទងដែលត្រង់។ (៥) ពិនិត្យមើលរង្វង់នៅបាតខាងក្រោម រង្វង់តូច → សំបកស្តើង រង្វង់ធំ → សំបកក្រាស់ 📲 ទាញយក Mekong Farm នៅថ្ងៃនេះ៖ https://onelink.to/mekongfarm #MekongFarm farmapp #Mekongfarm #agriculture #smartaxiata

ប្រេងឡើងថ្លៃខ្លាំងជីឡើងថ្លៃខ្លាំងស្រូវបានតម្លៃ700៛-750៛/គីឡូឲ្យកសិករសង្ឃឹមអីទៀត។ រដូវក្រោយខ្ញុំធ្វើស្រូវតិចតួចសំរាប់ទុកហូបនិងទុកពូជប៉ុណ្ណោះ។

ខ្ញុំចង់ដឹងអំពីការចិញ្ចឹមបង្គាស្រស់

ដើម​ត្រប់​ចាប់ផ្តើម​មាន​ផ្លែ ប៉ុន្តែ​នៅដំណាក់កាល​នោះ ដើម​បាន​ក្រៀមស្វិត​ហើយ​ងាប់។ ក្នុងចំណោម​ដីឡូត៍​បី​ឬ​បួន​ដែល​ត្រូវបាន​ដាំ មានតែ​ដីឡូត៍​មួយ​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​រងផលប៉ះពាល់ ហើយ​បង្ហាញ​រោគសញ្ញា​ដូច​ក្នុង​រូបភាព។

មានរឿងអ្វីកើតឡើង? បញ្ហានោះគឺស្ថិតនៅលើស្លឹកត្រសក់របស់ខ្ញុំ។ តើខ្ញុំត្រូវប្រើថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតប្រភេទណា?

យុទ្ធសាស្ត្រដាំដុះដំណាំចម្រុះ (Mixed Cropping Strategies) និយមន័យ៖ ការដាំដុះដំណាំចម្រុះ (ឬហៅថា Polyculture) គឺជាការអនុវត្តកសិកម្មដែលមានការដាំដំណាំពីរប្រភេទ ឬច្រើនមុខបញ្ចូលគ្នាលើផ្ទៃដីតែមួយក្នុងពេលតែមួយ។ ការដាំដុះនេះអាចធ្វើឡើងជាជួរ ជាចន្លោះឆ្នូតៗ ឬដាំលាយគ្នាដោយចៃដន្យ អាស្រ័យទៅតាមប្រព័ន្ធដាំដុះនីមួយៗ។ អត្ថប្រយោជន៍៖ 📲 ទាញយក Mekong Farm នៅថ្ងៃនេះ៖ https://onelink.to/mekongfarm 📱 មាននៅលើ Google Play & App Store

តើខ្ញុំអាចប្រើគ្រាប់ពូជពោតពីការប្រមូលផលពោតឆ្នាំមុនរបស់ខ្ញុំបានទេ?

ដំណាំដៃគូដ៏ល្អសម្រាប់ដាំជាមួយល្ពៅ ដើមល្ពៅមិនត្រឹមតែជាដំណាំដែលអាចបរិភោគបាន និងមានសោភ័ណភាពប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏លូតលាស់បានយ៉ាងល្អផងដែរនៅពេលដាំក្បែរដំណាំដទៃទៀត។ ល្ពៅត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជា "ដំណាំបងប្អូនស្រីទាំង ៣" រួមជាមួយពោត និងសណ្តែក។ ល្ពៅ ពោត និងសណ្តែក ត្រូវបានគេហៅជារួមថា "បងប្អូនស្រីទាំង ៣ (Three Sisters)" ហើយពួកវាត្រូវបានដាំរួមគ្នាជាញឹកញាប់។ ទោះបីជាការដាំដំណាំទាំង ៣ មុខនេះបញ្ចូលគ្នាហាក់ដូចជាប្លែកបន្តិច ប៉ុន្តែក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្តែង ពួកវាអាចផ្ដល់អត្ថប្រយោជន៍ឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក និងជួយឱ្យគ្នាដុះលូតលាស់បានយ៉ាងល្អ។ ក្រៅពីនេះ នៅមានរុក្ខជាតិមួយចំនួនទៀតដែលអាចដាំក្បែរល្ពៅ ដើម្បីជួយដល់ការលូតលាស់៖ 📲 ទាញយក Mekong Farm នៅថ្ងៃនេះ៖ https://onelink.to/mekongfarm 📱 មាននៅលើ Google Play & App Store